Otrzymywanie emerytury z zagranicy to dla wielu osób ważny element stabilności finansowej. Jednak często pojawiają się pytania dotyczące jej opodatkowania w Polsce, a w szczególności roli banku w tym procesie. Ten artykuł ma za zadanie rozwiać wszelkie wątpliwości, precyzyjnie wyjaśniając Twoje obowiązki podatkowe i pomagając Ci poczuć pełną kontrolę nad swoimi finansami.
Bank nie pobiera podatku od zagranicznej emerytury to Twój obowiązek
- Bank w Polsce nie jest płatnikiem podatku od zagranicznej emerytury i nie pobiera zaliczek obowiązek rozliczenia spoczywa na emerycie.
- Jako rezydent podatkowy w Polsce musisz samodzielnie obliczać i wpłacać miesięczne zaliczki na podatek dochodowy do 20. dnia miesiąca następującego po otrzymaniu świadczenia.
- Kluczowe jest sprawdzenie umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a krajem wypłacającym emeryturę, która określa zasady opodatkowania.
- Dochody z zagranicznej emerytury należy zawsze wykazać w rocznym zeznaniu PIT-36 wraz z załącznikiem PIT/ZG, nawet jeśli są zwolnione z podatku w Polsce.
- Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według średniego kursu NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wpływu świadczenia.
- Emerytury zagraniczne są co do zasady zwolnione ze składki zdrowotnej w Polsce, jeśli emeryt podlega ubezpieczeniu w innym państwie UE/EFTA (np. posiada formularz S1).
Pierwszy przelew z zagranicy: Jakie kroki podjąć?
Kiedy na Twoje konto w Polsce wpłynie pierwszy przelew z zagranicznej emerytury, naturalne jest, że pojawią się pytania o to, co dalej. Chcę Cię uspokoić: choć bank nie pobierze za Ciebie podatku, proces rozliczenia jest do opanowania. Oto, co powinnaś/powinieneś zrobić krok po kroku:
-
Nie musisz specjalnie "zgłaszać" emerytury w urzędzie skarbowym. Ważne jest, abyś wiedział/a, że polski bank, do którego wpływa Twoja zagraniczna emerytura, nie jest płatnikiem podatku dochodowego od tego świadczenia. Oznacza to, że bank nie ma prawa ani obowiązku pobierać zaliczek na podatek. Cała odpowiedzialność za prawidłowe rozliczenie spoczywa na Tobie jako emerycie. Nie ma więc potrzeby składania żadnych dodatkowych zawiadomień do urzędu skarbowego o fakcie otrzymywania emerytury z zagranicy. Twoim obowiązkiem jest natomiast samodzielne obliczanie i wpłacanie zaliczek na podatek.
-
Samodzielnie oblicz zaliczkę na podatek dochodowy. To kluczowy krok. Musisz co miesiąc (lub co kwartał, jeśli spełniasz warunki dla małych podatników) obliczać zaliczkę na podatek dochodowy. Obliczenia te wykonuje się zgodnie z polską skalą podatkową, która obejmuje kwotę wolną od podatku wynoszącą 30 000 zł rocznie. Pamiętaj, że nawet jeśli Twój roczny dochód nie przekroczy tej kwoty, obowiązek wpłacania miesięcznych zaliczek może nadal istnieć, a nadpłacony podatek zostanie Ci zwrócony w rozliczeniu rocznym. Wysokość zaliczki zależy od Twoich dochodów i progów podatkowych (np. 12% do 120 000 zł, a powyżej 32%).
-
Wpłać zaliczkę w terminie. Obliczoną zaliczkę na podatek dochodowy musisz wpłacić na mikrorachunek podatkowy do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymałeś/aś świadczenie. Jeśli np. emerytura wpłynęła w styczniu, zaliczkę musisz wpłacić do 20 lutego. Regularne wpłacanie zaliczek pozwoli Ci uniknąć ewentualnych odsetek za zwłokę i zapewni spokój ducha.
Rozumiem, że samodzielne rozliczanie może wydawać się skomplikowane, ale z czasem stanie się rutyną. Pamiętaj, że zawsze możesz skorzystać z pomocy doradcy podatkowego, jeśli masz wątpliwości.
Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania: Klucz do Twojej sytuacji
Zanim zaczniesz obliczać podatek, musisz sprawdzić coś bardzo ważnego: czy Polska ma podpisaną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania z krajem, z którego otrzymujesz emeryturę. Te międzynarodowe umowy są absolutnie kluczowe, ponieważ to one decydują, gdzie Twoja emerytura będzie opodatkowana czy tylko w Polsce, tylko za granicą, czy też w obu krajach. Ich celem jest zapobieganie sytuacji, w której ten sam dochód byłby opodatkowany dwukrotnie.
Umowy te najczęściej przewidują dwie główne metody rozliczania:
-
Metoda wyłączenia z progresją: Ta metoda jest dla Ciebie korzystna. Oznacza ona, że dochód z zagranicznej emerytury jest zwolniony z opodatkowania w Polsce. Nie płacisz od niego podatku w naszym kraju. Jednakże, musisz go wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym (PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG). Dlaczego? Ponieważ ten dochód jest brany pod uwagę przy ustalaniu stopy procentowej dla ewentualnych innych Twoich dochodów opodatkowanych w Polsce. Innymi słowy, choć sama emerytura nie jest opodatkowana, może ona wpłynąć na to, ile podatku zapłacisz od innych źródeł przychodu.
-
Metoda proporcjonalnego odliczenia: W tym przypadku Twoja zagraniczna emerytura podlega opodatkowaniu zarówno w kraju, z którego ją otrzymujesz, jak i w Polsce. Nie martw się jednak nie płacisz podwójnie! Umowa pozwala Ci odliczyć podatek zapłacony za granicą od podatku należnego w Polsce. Oznacza to, że jeśli zapłaciłeś/aś już podatek od emerytury w innym kraju, możesz pomniejszyć o tę kwotę podatek, który musiałbyś/musiałabyś zapłacić w Polsce. Jest to mechanizm, który zapobiega podwójnemu obciążeniu.
Zawsze warto sprawdzić konkretną umowę, gdyż szczegóły mogą się różnić. To naprawdę fundamentalny krok, który uchroni Cię przed błędami i niepotrzebnym stresem.
Podatek od emerytury z popularnych krajów: Praktyczne przykłady
Aby ułatwić Ci zrozumienie, jak działają umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania w praktyce, przygotowałam tabelę z przykładami najpopularniejszych krajów, z których Polacy otrzymują emerytury. Pamiętaj, że są to ogólne zasady i zawsze warto sprawdzić aktualną treść konkretnej umowy.
| Kraj/Kraje | Zasady opodatkowania w Polsce |
|---|---|
| Niemcy, Włochy, Czechy | Emerytury z tych krajów co do zasady podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce. Oznacza to, że masz obowiązek samodzielnego obliczania i wpłacania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy do polskiego urzędu skarbowego. |
| Wielka Brytania, USA, Kanada | Emerytury z tych krajów zazwyczaj podlegają opodatkowaniu w kraju ich wypłaty. W Polsce są one zwolnione z podatku (z zastosowaniem metody wyłączenia z progresją). Musisz je jednak wykazać w rocznym zeznaniu PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG. |
| Inne kraje | Dla emerytur z innych państw musisz sprawdzić konkretną umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania, którą Polska zawarła z danym krajem. Informacje te znajdziesz na stronach Ministerstwa Finansów lub możesz skonsultować się z doradcą podatkowym. |
Przeliczanie zagranicznej emerytury na złote: Jak to zrobić poprawnie?
Ponieważ Twoja zagraniczna emerytura wpływa na konto w walucie obcej, a podatek w Polsce rozliczamy w złotych, konieczne jest prawidłowe przeliczenie kwoty świadczenia. To bardzo ważny element, który często budzi wątpliwości.
Zgodnie z przepisami, do obliczeń podatkowych należy stosować średni kurs Narodowego Banku Polskiego (NBP) z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu. Dniem uzyskania przychodu jest zazwyczaj dzień, w którym emerytura wpłynęła na Twoje konto bankowe.
Przykładowo, jeśli emerytura wpłynęła na Twoje konto we wtorek 15. dnia miesiąca, to do przeliczenia używasz średniego kursu NBP z poniedziałku 14. dnia miesiąca. Jeśli 14. dzień był świętem, to kurs z ostatniego dnia roboczego przed 14. dniem. Te kursy są publikowane codziennie i bez problemu znajdziesz je na oficjalnej stronie internetowej NBP. Pamiętaj, aby konsekwentnie stosować tę zasadę przy każdym przelewie.
Roczne rozliczenie z fiskusem: PIT-36 i PIT/ZG bez tajemnic
Niezależnie od tego, czy płacisz zaliczki w Polsce, czy Twoja emerytura jest zwolniona z podatku na mocy umowy, masz obowiązek złożyć roczne zeznanie podatkowe. To bardzo ważne, aby zrobić to prawidłowo.
Dochody z zagranicznej emerytury wymagają złożenia formularza PIT-36, a nie popularnego PIT-37. PIT-37 jest przeznaczony dla dochodów rozliczanych przez płatników (np. pracodawców), natomiast PIT-36 służy do rozliczania dochodów, od których podatnik sam oblicza i wpłaca zaliczki, co ma miejsce w przypadku większości zagranicznych emerytur.
Do formularza PIT-36 musisz dołączyć załącznik PIT/ZG. To właśnie w nim wykazujesz dochody uzyskane za granicą. W PIT/ZG podajesz kwotę emerytury w walucie obcej, a także jej równowartość w złotych (przeliczoną zgodnie z zasadami, o których pisałam wcześniej). W zależności od metody unikania podwójnego opodatkowania (wyłączenie z progresją lub proporcjonalne odliczenie), odpowiednie pola w PIT/ZG zostaną wypełnione, a kwoty przeniesione do PIT-36.
Chcę to mocno podkreślić: obowiązek wykazania emerytury w zeznaniu rocznym PIT-36 z załącznikiem PIT/ZG istnieje nawet wtedy, gdy na mocy umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania dochód jest w Polsce zwolniony z podatku. To pozwala urzędowi skarbowemu na weryfikację Twojej sytuacji podatkowej i ewentualne zastosowanie metody wyłączenia z progresją do innych Twoich dochodów. Niewykazanie takiego dochodu, nawet zwolnionego, może skutkować konsekwencjami.
Ubezpieczenie zdrowotne a zagraniczna emerytura: Co musisz wiedzieć?
Oprócz kwestii podatkowych, często pojawia się pytanie o składkę zdrowotną od zagranicznej emerytury. Mam dla Ciebie dobrą wiadomość: emerytury zagraniczne co do zasady nie podlegają oskładkowaniu na ubezpieczenie zdrowotne w Polsce, jeśli emeryt podlega ustawodawstwu innego państwa Unii Europejskiej (UE) lub Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego. Dzieje się tak, gdy np. posiadasz formularz S1 (dawniej E121), który potwierdza Twoje prawo do świadczeń zdrowotnych w Polsce, mimo że Twoje ubezpieczenie jest opłacane przez instytucję z innego kraju UE/EFTA. Posiadanie formularza S1 jest kluczowe, ponieważ to on stanowi dowód na to, że jesteś ubezpieczony/a w innym państwie i zwalnia Cię z obowiązku opłacania składki zdrowotnej od zagranicznej emerytury w Polsce.
Twoja checklista obowiązków podatkowych
Podsumowując, oto krótka lista kontrolna, która pomoże Ci pamiętać o najważniejszych obowiązkach związanych z otrzymywaniem zagranicznej emerytury:
- Sprawdź umowę o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a krajem wypłacającym emeryturę.
- Jeśli emerytura podlega opodatkowaniu w Polsce, samodzielnie obliczaj miesięczne zaliczki na podatek dochodowy.
- Wpłacaj zaliczki na swój mikrorachunek podatkowy do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu otrzymania świadczenia.
- Przeliczaj walutę na złote, stosując średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wpływu emerytury.
- Złóż roczne zeznanie podatkowe PIT-36 wraz z załącznikiem PIT/ZG, wykazując w nim wszystkie dochody z zagranicy (nawet te zwolnione z podatku w Polsce).
- Upewnij się, że posiadasz formularz S1 (jeśli dotyczy), aby potwierdzić swoje prawo do opieki zdrowotnej i zwolnienie z polskiej składki zdrowotnej od zagranicznej emerytury.
